ગિરમાળ ધોધ GIRMAL WATERFALL | સુબીર, ડાંગ, ગુજરાત

 

ગિરમાળ ધોધ 

GIRMAL WATERFALL | સુબીર, ડાંગ, ગુજરાત

7

ગિરમાળ ધોધ (Girmal Waterfall) દક્ષિણ ગુજરાતના ડાંગ જિલ્લામાં આવેલો એક પ્રસિદ્ધ કુદરતી ધોધ છે. તેને ગુજરાતના સૌથી ઊંચા ધોધોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. ગુજરાત પ્રવાસન વિભાગની માહિતી મુજબ તેની ઊંચાઈ આશરે 100 ફૂટ સુધી છે.

આ ધોધ ગીરા નદીના પ્રવાહ સાથે જોડાયેલો છે. ચોમાસામાં ઊંચાઈ પરથી પડતું પાણી, ધુમ્મસ જેવાં પાણીનાં ફોરાં, ડુંગરો અને ગાઢ જંગલો અહીંનું મુખ્ય આકર્ષણ છે.

1. સ્થળનું પૂરું નામ અને સરનામું

વિગત	માહિતી
ગુજરાતી નામ	ગિરમાળ ધોધ
અંગ્રેજી નામ	Girmal Waterfall / Girmal Falls
ગામ	ગિરમાળ
તાલુકો	સુબીર (Subir)
જિલ્લો	ડાંગ (The Dangs)
રાજ્ય	ગુજરાત
પિનકોડ	394716
નદી	ગીરા નદી
ઊંચાઈ	આશરે 100 ફૂટ (30 મીટર)
સ્થળનો પ્રકાર	કુદરતી મોસમી ધોધ
નજીકનું તાલુકા મથક	સુબીર
નકશાનું સ્થાન	XPCC+49M, Girmal, Gujarat

આ ગામ, તાલુકો અને જિલ્લાની માહિતી સ્થાનિક પ્રવાસન માર્ગદર્શિકા તથા ગુજરાત પ્રવાસન વિભાગની માહિતી સાથે સુસંગત છે.

2. ગિરમાળ ધોધ ક્યાં આવેલો છે?

સુરતથી ગિરમાળ ધોધ સુધીનો માર્ગ જોવા માટે નકશો ખોલી શકો છો.

ગિરમાળ ધોધ ડાંગ જિલ્લાના ઉત્તર-પૂર્વીય ડુંગરાળ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલો છે.

સ્થાનિક પ્રવાસન માહિતી મુજબ:

• સુબીરથી આશરે 16 કિમી.

• આહવાથી આશરે 45 કિમી.

• વઘઈથી ગુજરાત પ્રવાસનની વેબસાઇટ મુજબ આશરે 81.5 કિમી.

આ અંતરો અંદાજિત છે અને પસંદ કરેલા રોડ માર્ગ મુજબ બદલાઈ શકે છે.

3. ગિરમાળ ધોધની પૂર્વભૂમિકા

ડાંગ જિલ્લો પશ્ચિમ ઘાટની પર્વતમાળા, ગાઢ જંગલો, નદીઓ, ટેકરીઓ અને આદિવાસી સંસ્કૃતિ માટે જાણીતો છે.

ગિરમાળ ધોધ આ વિસ્તારના મહત્વપૂર્ણ કુદરતી આકર્ષણોમાંનો એક છે.

અહીંની મુખ્ય વિશેષતાઓ:

• ગીરા નદીનો કુદરતી જળપ્રવાહ.

• ઊંચી ખડકાળ ધાર પરથી પડતું પાણી.

• સાગ, વાંસ અને અન્ય સ્થાનિક વૃક્ષોના જંગલો.

• વરસાદી ઋતુમાં હરિયાળી અને ધુમ્મસ.

• પક્ષીઓ અને સ્થાનિક વન્યજીવન.

• નજીકમાં પૂર્ણા વન્યજીવ અભયારણ્ય.

ગિરમાળ ધોધ અને તેની આસપાસના જંગલનો વિસ્તાર ઇકો-ટુરિઝમ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

4. ગિરમાળ ધોધનો ઇતિહાસ

ગિરમાળ ધોધ માનવસર્જિત નથી. તે કુદરતી ભૂપ્રદેશ અને નદીના જળપ્રવાહથી બનેલો ધોધ છે.

તે કયા વર્ષથી અસ્તિત્વમાં છે અથવા સૌપ્રથમ કોણે શોધ્યો તે અંગે વિશ્વસનીય દસ્તાવેજી માહિતી ઉપલબ્ધ નથી.

પ્રવાસન વિકાસનો ઇતિહાસ

ડાંગ વિસ્તારમાં વન સંરક્ષણ અને ઇકો-ટુરિઝમ પ્રવૃત્તિઓ વિકસાવવામાં આવી છે.

ભારત સરકારના વન વિભાગના એપ્રિલ 2016ના Field Forester પ્રકાશનમાં ગિરમાળ ધોધ અને યુ-ટર્ન પોઇન્ટને ઇકો-ટુરિઝમ સ્થળ તરીકે ઓળખાવવામાં આવ્યાં છે.

તેમાં ગિરમાળ વિસ્તારનું સંચાલન ઉત્તર ડાંગ વન વિભાગ અને સ્થાનિક ગિરમાળ ઇકો-ડેવલપમેન્ટ કમિટી સાથે સંકળાયેલું હોવાનું દર્શાવાયું છે.

સ્થાનિક સમિતિ દ્વારા પરંપરાગત ડાંગી ભોજનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવતી હોવાનું પણ આ પ્રકાશનમાં નોંધાયું છે.

5. સુરતથી ગિરમાળ ધોધનું અંતર

ગુજરાત પ્રવાસન વિભાગ મુજબ

138 કિમી

સુરતથી ગિરમાળ ધોધ માટે પ્રકાશિત અંતર

આ સત્તાવાર પ્રવાસન પેજ પર આપેલું અંતર છે, પરંતુ માર્ગ સંબંધિત અન્ય આંકડાઓમાં અસંગતતા છે. તેથી તેને ચોક્કસ રોડ અંતર ન માનવું.

પ્રવાસ માટે આશરે 4થી 5 કલાક અથવા રસ્તાની સ્થિતિ મુજબ વધુ સમય રાખવો યોગ્ય રહેશે. આ લાઇવ નેવિગેશનનો સમય નથી.

સૂચિત રોડ માર્ગ:

સુરત → બારડોલી → વ્યારા → સોનગઢ તરફનો વિસ્તાર → સુબીર → ગિરમાળ ગામ → ગિરમાળ ધોધ.

વૈકલ્પિક રીતે આહવા તરફથી પણ પહોંચી શકાય છે. અંતિમ રસ્તો નકશામાં ચકાસવો.

6. ગિરમાળ ધોધ કેવી રીતે પહોંચી શકાય?

કાર દ્વારા: સુરતથી ખાનગી કારમાં જઈ શકાય છે. જંગલ અને ડુંગરાળ રસ્તા હોવાથી દિવસના પ્રકાશમાં મુસાફરી કરવી.

ટેમ્પો ટ્રાવેલર દ્વારા: પરિવાર કે ગ્રુપ પ્રવાસ માટે ઉપયોગી છે. મોટા વાહન માટે પાર્કિંગ અને રસ્તાની સ્થિતિ અગાઉથી તપાસવી.

બસ દ્વારા: સુરતથી વ્યારા, સોનગઢ અથવા આહવા સુધી બસના વિકલ્પો તપાસી શકાય છે. ત્યારબાદ સુબીર અને ગિરમાળ તરફ સ્થાનિક પરિવહન જરૂરી પડી શકે છે.

ટ્રેન દ્વારા: ગુજરાત પ્રવાસન વિભાગ વઘઈ રેલવે સ્ટેશનનો ઉલ્લેખ કરે છે. જોકે વઘઈ તરફની રેલસેવા કાર્યરત છે કે નહીં તે ચકાસવું. સુરતથી રોડ પ્રવાસ વધુ વ્યવહારુ વિકલ્પ છે.

7. ગિરમાળ ધોધ ખાતે ઉપલબ્ધ સુવિધાઓ

8

ગિરમાળ ધોધ ખાતે પ્રવાસીઓ માટે વ્યૂપોઇન્ટ અને સ્થાનિક ઇકો-ટુરિઝમ પ્રવૃત્તિઓ વિકસાવવામાં આવી છે. જોકે બધી સુવિધાઓ હાલમાં કાર્યરત છે કે નહીં તેની પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે.

સુવિધા	વિગત
વ્યૂપોઇન્ટ	ધોધ નિહાળવા માટે નિર્ધારિત વિસ્તાર
સુરક્ષા રેલિંગ	કેટલાક વ્યૂપોઇન્ટ પર; હાલની સ્થિતિ તપાસવી
પાર્કિંગ	સ્થાનિક પાર્કિંગ વ્યવસ્થા અને ચાર્જ તપાસવો
પ્રવેશ ટિકિટ	વર્તમાન સત્તાવાર દરની પુષ્ટિ નથી
ભોજન	સ્થાનિક ઇકો-ડેવલપમેન્ટ સમિતિના ભોજનની ઐતિહાસિક નોંધ
નાસ્તો	સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા પર આધારિત
પીવાનું પાણી	પોતાની સાથે લઈ જવું
ટોઇલેટ	કાર્યરત હોવાની પુષ્ટિ નથી
ફોટોગ્રાફી	સલામત વ્યૂપોઇન્ટ પરથી
રહેવાની વ્યવસ્થા	નજીકના મહાલ ઇકો કેમ્પસાઇટમાં
મોબાઇલ નેટવર્ક	જંગલમાં નબળું હોઈ શકે
સ્થાનિક ગાઇડ	અગાઉથી પૂછપરછ કરવી

સ્થાનિક ભોજન અને ઇકો-ટુરિઝમ વ્યવસ્થાનો ઉલ્લેખ ભારત સરકારના 2016ના વન વિભાગના પ્રકાશનમાં મળે છે.

નજીક રહેવા માટે મહાલ ઇકો કેમ્પસાઇટ

Mahal Eco Tourism Campsite

પૂર્ણા વન્યજીવ અભયારણ્યના વિસ્તારમાં આવેલું ઇકો-ટુરિઝમ રોકાણસ્થળ.

અહીં કુદરતી વાતાવરણમાં રોકાણ, ભોજન અને મંજૂરી મુજબ નેચર ટ્રેઇલ જેવી પ્રવૃત્તિઓની વ્યવસ્થા હોઈ શકે છે.

મહાલ કેમ્પસાઇટ પૂર્ણા નદીના કિનારે, જંગલ અને વાંસની વનસ્પતિ વચ્ચે આવેલું છે. ઓક્ટોબરથી માર્ચનો સમય ત્યાં રોકાણ માટે અનુકૂળ ગણાય છે.

8. ગિરમાળ ધોધ જવાનો શ્રેષ્ઠ સમય

સમયગાળો	અનુભવ
જૂન–જુલાઈ	વરસાદની શરૂઆત, હરિયાળી અને વધતો જળપ્રવાહ
ઓગસ્ટ–સપ્ટેમ્બર	ધોધનો પ્રવાહ સામાન્ય રીતે વધુ, પરંતુ ભારે વરસાદનું જોખમ
ઓક્ટોબર–નવેમ્બર	વરસાદ પછી હરિયાળી અને અનુકૂળ હવામાન
ડિસેમ્બર–ફેબ્રુઆરી	જંગલ પ્રવાસ માટે ઠંડક; ધોધમાં પાણી ઓછું હોઈ શકે
માર્ચ–મે	ગરમી અને ઓછો જળપ્રવાહ

શ્રેષ્ઠ સમય: સપ્ટેમ્બરના અંતથી ઓક્ટોબર સુધી, જ્યારે વરસાદની તીવ્રતા ઓછી હોય અને ધોધનો પ્રવાહ ચાલુ હોય.

ગુજરાત પ્રવાસન વિભાગ મુજબ ચોમાસામાં ગિરમાળ ધોધનું સૌંદર્ય સૌથી વધુ જોવા મળે છે.

9. બુકિંગ માટે સંપર્ક નંબર અને માહિતી

ગિરમાળ ધોધ માટે અલગ સત્તાવાર ઓનલાઇન ટિકિટ બુકિંગ સિસ્ટમ અથવા ધોધનો સીધો બુકિંગ નંબર મળ્યો નથી.

ઉત્તર ડાંગ વન વિભાગ – આહવા

02631-220203

વન વિસ્તાર, પ્રવેશ નિયમો અને સ્થાનિક માર્ગદર્શન માટે પૂછપરછ

નંબર કોપી કરો

ડાંગ જિલ્લા હેલ્પલાઇન

02631-220347

ઇમરજન્સી કંટ્રોલ રૂમ: 1077

નંબર કોપી કરોડાંગ જિલ્લા વહીવટી તંત્રની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત.

મહાલ ઇકો કેમ્પસાઇટ – સંપર્ક

9409037166

કેમ્પસાઇટના વ્યવસાય લિસ્ટિંગમાં દર્શાવેલો સંપર્ક. હાલનો બુકિંગ નંબર હોવાની પુષ્ટિ નથી.

નંબર કોપી કરો

અધિકૃત વેબસાઇટ:

• ગિરમાળ ધોધ – ગુજરાત ટુરિઝમ

• ડાંગ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર

• ગુજરાત ફોરેસ્ટ ઇકો-ટુરિઝમ બુકિંગ

મહાલ કેમ્પસાઇટમાં રહેવા માટે ઇકો-ટુરિઝમ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધતા અને દર તપાસવા. ગિરમાળ ધોધની સામાન્ય મુલાકાત માટે અલગ બુકિંગ જરૂરી છે કે નહીં તે સ્થાનિક વન વિભાગ પાસેથી ચકાસવું.

10. ગિરમાળ ધોધ આસપાસ જોવા જેવાં સ્થળો

1. U Turn Eco Tourism Point

ગિરમાળ ધોધના માર્ગ પર આવેલો સુંદર યુ-ટર્ન વ્યૂપોઇન્ટ. ડુંગરો, નદીના વળાંક અને જંગલનાં દૃશ્યો જોવા મળે છે.

2. Mahal Eco Tourism Campsite

કુદરતી જંગલમાં રોકાણ, પક્ષી નિરીક્ષણ અને નેચર ટ્રેઇલ માટે જાણીતું સ્થળ.

3. પૂર્ણા વન્યજીવ અભયારણ્ય

લગભગ 160 ચો.કિમી વિસ્તાર ધરાવતું જંગલ અભયારણ્ય. પક્ષીઓ, વનસ્પતિ અને પ્રકૃતિ અભ્યાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

4. Shabari Dham

સુબીર વિસ્તારમાં આવેલું ધાર્મિક યાત્રાધામ, જે રામાયણની શબરી માતાની સ્થાનિક પરંપરા સાથે જોડાયેલું છે.

5. Pampa Sarovar

જંગલની વચ્ચે આવેલું ધાર્મિક મહત્વ ધરાવતું સરોવર. શબરીધામ સાથે મુલાકાત ગોઠવી શકાય છે.

6. Gira Waterfalls

વઘઈ પાસેનો જાણીતો ગીરા ધોધ. આ ગિરમાળ ધોધથી અલગ સ્થળ છે અને બંને વચ્ચે નોંધપાત્ર રોડ અંતર છે.

11. સુરતથી 1 દિવસનો સૂચિત પ્રવાસ કાર્યક્રમ

સમય	કાર્યક્રમ
સવારે 5:30	સુરતથી પ્રસ્થાન
સવારે 8:00	રસ્તામાં નાસ્તો
સવારે 10:00–11:00	ગિરમાળ વિસ્તારમાં પહોંચવું
સવારે 11:00–12:30	ગિરમાળ ધોધ અને વ્યૂપોઇન્ટની મુલાકાત
બપોરે 12:30–1:30	ભોજન અને આરામ
બપોરે 1:30–2:30	યુ-ટર્ન ઇકો-ટુરિઝમ પોઇન્ટ
બપોરે 2:30–4:00	સમય મુજબ શબરીધામ અથવા અન્ય એક સ્થળ
સાંજે 4:00	સુરત તરફ પરત પ્રસ્થાન

આ માત્ર પ્રાથમિક આયોજન છે. સુરતથી ચોક્કસ રોડ અંતર અને પ્રવાસ સમય નકશામાં ચકાસ્યા પછી સમયપત્રક નક્કી કરવું. બધા સ્થળો એક દિવસમાં આવરી લેવાની જરૂર નથી.

12. પ્રવાસ દરમિયાન ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો

• ધોધની ઊંચી ધાર કે ખીણની નજીક ન જવું.

• સલામતી માટે નિર્ધારિત વ્યૂપોઇન્ટ અને રેલિંગની અંદર જ રહેવું.

• ધોધની નીચે ઊતરવું, પાણીમાં નાહવું અથવા વહેતા પ્રવાહને પાર કરવો નહીં.

• ભારે વરસાદ અને પૂર જેવી પરિસ્થિતિમાં પ્રવાસ ટાળવો.

• લપસણા પથ્થરો અને કાદવવાળા રસ્તાથી સાવધાન રહેવું.

• જંગલ વિસ્તારમાં વન વિભાગની મંજૂરી વગર પ્રવેશ ન કરવો.

• વન્યપ્રાણીઓને ખોરાક આપવો નહીં કે હેરાન કરવાં નહીં.

• પીવાનું પાણી, નાસ્તો, જરૂરી દવાઓ અને વરસાદી સામાન સાથે રાખવો.

• મોબાઇલ નેટવર્ક ન મળે તો ઉપયોગી રહે તે માટે ઓફલાઇન નકશો રાખવો.

• બાળકો અને વિદ્યાર્થી ગ્રુપ સાથે જવાબદાર પુખ્ત વ્યક્તિઓ હોવી જરૂરી છે.

• જંગલમાં કચરો ન ફેંકવો અને સ્થાનિક નિયમોનું પાલન કરવું.

• રાત્રે અજાણ્યા જંગલ માર્ગ પર મુસાફરી ટાળવી.